Άδειες διαμονής μελών οικογένειας Έλληνα πολίτη
Αρχική χορήγηση Δελτίου Διαμονής σε μέλη οικογένειας Έλληνα
(άδεια διαμονής τύπου «Ο.3»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών που είναι μέλη οικογένειας Έλληνα, σύμφωνα με την περ. λζ’ του άρθρου 4 και εισέρχονται στην Ελλάδα με ομοιόμορφη θεώρηση εισόδου ή θεώρηση εισόδου περιορισμένης εδαφικής ισχύος, όπου αυτή απαιτείται, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1806 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2018 περί του καταλόγου τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών, οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (L 303) χορηγείται «Δελτίο Διαμονής μέλους οικογένειας Έλληνα» (άδεια διαμονής τύπου «Ο.3»), υπό την προϋπόθεση σταθερής διαμονής τους στη χώρα.
2. Το Δελτίο Διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Ο.3») της παρ. 1 χορηγείται και σε γονείς ανήλικων ημεδαπών που διαμένουν στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως του τρόπου κτήσης εκ μέρους των τέκνων τους της ελληνικής ιθαγένειας. Το ίδιο Δελτίο Διαμονής χορηγείται και σε ανήλικα αδέλφια των ως άνω ημεδαπών. Το δικαίωμα διαμονής των αδελφών Έλληνα ηλικίας μικρότερης του εικοστού πρώτου έτους είναι τα πέντε (5) έτη. Εφόσον η αίτηση υποβάλλεται είτε ταυτόχρονα με αυτή του συντηρούντος είτε μεταγενέστερα, στο τέκνο χορηγείται Δελτίο Διαμονής διάρκειας πέντε (5) ετών, μετά τη λήξη του οποίου μπορεί να αιτηθεί άδεια διαμονής τύπου «Μ.2» του άρθρου 161. Το Δελτίο Διαμονής χορηγείται για πέντε (5) έτη, ανεξαρτήτως εάν η λήξη του υπερβαίνει τη συμπλήρωση του εικοστού πρώτου έτους της ηλικίας των τέκνων. Εάν η λήξη του Δελτίου Διαμονής υπολείπεται της συμπλήρωσης του εικοστού πρώτου έτους και ως εκ τούτου υπολείπεται χρονικό διάστημα για τη συμπλήρωση της πενταετίας που οδηγεί στην άδεια διαμονής τύπου «Μ.2» του άρθρου 161, το Δελτίο Διαμονής ανανεώνεται για μία (1) επιπλέον πενταετία.
3. Ο/η σύζυγος ή ο/η συμβίος, με τον/την οποίο/α, ο/η Έλληνας/Ελληνίδα πολίτης έχει συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον τούτο καταρτίστηκε στην Ελλάδα ή ενώπιον ελληνικής προξενικής αρχής, και που επιθυμεί τη χορήγηση Δελτίου Διαμονής, κατά την παρ. 1, οφείλει να καταθέσει αίτηση σύμφωνα με το άρθρο 10 στην αρμόδια υπηρεσία, σε διάστημα τριών (3) μηνών, από την ημερομηνία εισόδου στη χώρα ή εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία σύναψης του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης που καταρτίστηκε στην Ελλάδα, εφόσον αποδεικνύει εγγράφως την οικογενειακή του σχέση με τον Έλληνα πολίτη. Σε περίπτωση μη υποβολής της αίτησης εντός διαστήματος ενός (1) έτους από την ημερομηνία εισόδου ή την ημερομηνία του ληξιαρχικού γεγονότος του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης ή της γέννησης τέκνου, επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο ύψους πενήντα (50) ευρώ.
4. Τα κατά τα οριζόμενα στις υποπερ. λζγ’, λζδ’, λζε’ της περ. λζ’ του άρθρου 4, μέλη της οικογένειας του Έλληνα οφείλουν να καταθέσουν αίτηση σύμφωνα με το άρθρο 10, σε διάστημα τριών (3) μηνών από την ημερομηνία εισόδου στη χώρα ή εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία σύναψης του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης που καταρτίστηκε στην Ελλάδα και πάντως, μεταγενέστερα της υποβολής αίτησης από το μέλος της οικογένειας του Έλληνα από το οποίο αντλούν δικαίωμα διαμονής, εφόσον:
α. αποδεικνύουν εγγράφως την οικογενειακή τους σχέση με τον Έλληνα,
β. αποδεικνύουν ότι συντρέχει η προϋπόθεση του συντηρούμενου μέλους, δηλαδή ότι υποστηρίζονται υλικά από τον Έλληνα ή τον έτερο των συζύγων ή συμβίων που είναι πολίτης τρίτης χώρας. Ειδικότερα, πρέπει να αποδεικνύουν ότι συντηρούνται από τον Έλληνα και ότι συντηρούνταν ή ζούσαν υπό τη στέγη του ετέρου των συζύγων ή συμβίων που είναι πολίτης τρίτης χώρας στη χώρα καταγωγής ή ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι υγείας που καθιστούν απολύτως αναγκαία την προσωπική φροντίδα του μέλους της οικογένειας από τον Έλληνα.
5. Το δελτίο διαμονής είναι ατομικό και χορηγείται στα μέλη της οικογένειας της παρ. 1, με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, υπό την επιφύλαξη εξέτασης λόγων δημόσιας τάξης και ασφάλειας και συνδρομής των προϋποθέσεων της παρ. 8.
6. Αρμόδια για την εξέταση της αίτησης είναι η Διεύθυνση Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του τόπου κατοικίας του αιτούντος, η οποία και χορηγεί το Δελτίο Διαμονής.
7. Το Δελτίο Διαμονής έχει διάρκεια πέντε (5) έτη. Το αδιάλειπτο της διαμονής δεν θίγεται από προσωρινές απουσίες που δεν υπερβαίνουν συνολικά τους έξι (6) μήνες ετησίως, ούτε από απουσίες μεγαλύτερης διάρκειας για την εκπλήρωση υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας ή από μία (1) απουσία δώδεκα (12) συναπτών μηνών κατ’ ανώτατο όριο, για σοβαρούς λόγους, ιδίως εγκυμοσύνη και μητρότητα, σοβαρή ασθένεια, σπουδές ή επαγγελματική κατάρτιση ή τοποθέτηση σε άλλο κράτος μέλος ή τρίτη χώρα.
8. Απόρριψη της σχετικής αίτησης για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας πρέπει να τηρεί την αρχή της αναλογικότητας και να θεμελιώνεται αποκλειστικά στην προσωπική συμπεριφορά του προσώπου που αφορά. Προηγούμενες ποινικές καταδίκες δεν αποτελούν αυτοτελώς λόγους για τη λήψη τέτοιας απόφασης. Η προσωπική συμπεριφορά του προσώπου που αφορά στο μέτρο πρέπει να συνιστά πραγματική, ενεστώσα και αρκούντως σοβαρή απειλή, που στρέφεται κατά θεμελιώδους συμφέροντος της κοινωνίας. Αιτιολογίες που δεν συνδέονται με τα στοιχεία της υπόθεσης ή στηρίζονται σε εκτιμήσεις γενικής πρόληψης δεν γίνονται αποδεκτές.
«9. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 7, το Δελτίο Διαμονής κατά τη λήξη της διάρκειας ισχύος του μετατρέπεται αυτοδικαίως σε Δελτίο Μόνιμης Διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Μ.3») των άρθρων 93Α και 161.»
*** Η παρ.9 διαμορφώθηκε ως άνω με το άρθρο 27 παρ.1 Ν.5275/2026,ΦΕΚ Α` 17/06.02.2026.
10. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 4 και δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 7, το δελτίο διαμονής ανανεώνεται για πέντε (5) έτη κάθε φορά.
«11. Τα μέλη οικογένειας Έλληνα που είναι πολίτες τρίτων χωρών, διατηρούν προσωποπαγές δικαίωμα διαμονής όταν:
α) ο Έλληνας αποβιώσει και τα μέλη της οικογένειας διαμένουν στην Ελλάδα επί ένα (1) τουλάχιστον έτος πριν από τον θάνατό του,
β) εκδοθεί απόφαση διαζυγίου ή ο γάμος έχει λυθεί με τη διαδικασία του συναινετικού διαζυγίου ή έχει λυθεί το σύμφωνο συμβίωσης και ο γάμος ή το σύμφωνο συμβίωσης διήρκεσε τρία (3) τουλάχιστον έτη, πριν από την υποβολή αίτησης αγωγής διαζυγίου των συζύγων ή πριν από τη λύση του γάμου στην περίπτωση συναινετικού διαζυγίου, σύμφωνα με το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1985, Α’ 164) ή πριν από τη λύση του συμφώνου συμβίωσης των συντρόφων, εκ των οποίων, το ένα (1) έτος στην Ελλάδα ή η επιμέλεια των τέκνων έχει ανατεθεί νομίμως σε έναν από τους συζύγους/συντρόφους που είναι πολίτης τρίτης χώρας ή
γ) συντρέχουν ιδιαιτέρως δυσχερείς καταστάσεις, όπως όταν το μέλος της οικογένειας κατέστη θύμα οικογενειακής βίας, ενόσω υφίστατο ο γάμος ή το σύμφωνο συμβίωσης.
Το προσωποπαγές δικαίωμα διαμονής διατηρείται, υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά αποδεικνύουν την ιδιότητά τους ως μισθωτών ή την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, ή αποδεικνύουν ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τους ίδιους και τα μέλη της οικογένειάς τους, ούτως ώστε να μην επιβαρύνουν, κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Ελλάδα, το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της χώρας, καθώς και ότι έχουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας στην Ελλάδα, ή, αποδεικνύουν ότι είναι μέλη της ήδη συσταθείσας, στην Ελλάδα, οικογένειας ενός προσώπου, το οποίο πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις.
Το μέλος της οικογένειας Έλληνα που πληροί τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου και επιθυμεί τη χορήγηση Δελτίου Προσωποπαγούς Δικαιώματος Διαμονής, οφείλει να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής στην αρμόδια υπηρεσία, εντός δύο (2) μηνών, από την επέλευση του γεγονότος, από το οποίο απορρέει το ως άνω το προσωποπαγές δικαίωμα, η οποία συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Αρμόδια για την εξέταση της αίτησης είναι η οικεία υπηρεσία της αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία χορηγεί Δελτίο Προσωποπαγούς Δικαιώματος διαμονής τύπου Ο.3., διάρκειας πέντε (5) ετών, με δυνατότητα ανανέωσης για πέντε (5) έτη κάθε φορά.
Η έκδοση του Δελτίου Διαμονής, του Δελτίου Μόνιμης Διαμονής και του Δελτίου Προσωποπαγούς Δικαιώματος Διαμονής δεν υπόκειται σε καταβολή παραβόλου.
12. Ο/η σύζυγος ή σύντροφος, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, και οι κατιόντες, συγγενείς τους εξ αίματος σε ευθεία γραμμή, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 93 που κατέχουν Δελτίο Διαμονής ή Δελτίο Μόνιμης Διαμονής ή Δελτίο Προσωποπαγούς Δικαιώματος Διαμονής έχουν πρόσβαση σε εξαρτημένη εργασία, παροχή υπηρεσιών ή έργου και επαγγελματική δραστηριότητα.»
*** Οι παρ. 11 και 12 διαμορφώθηκαν ως άνω με το άρθρο 27 παρ.2 Ν.5275/2026, ΦΕΚ Α` 17/06.02.2026.
13. Το δελτίο διαμονής δεν χορηγείται, ανακαλείται ή δεν ανανεώνεται, εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 15 και στις περιπτώσεις που:
α. Αποδειχθεί από επίσημο έγγραφο ελληνικής αρχής ή τελεσίδικη δικαστική απόφαση ή αμετάκλητο βούλευμα του αρμόδιου δικαστικού συμβουλίου ότι χρησιμοποιήθηκαν ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, πλαστά ή παραποιημένα έγγραφα ή ότι διαπράχθηκε με οποιονδήποτε τρόπο απάτη ή ότι χρησιμοποιήθηκαν άλλα παράνομα μέσα και γενικά ότι στοιχειοθετείται κατάχρηση δικαιώματος ή απάτη, όπως στην περίπτωση εικονικού γάμου.
β. Ο Έλληνας και τα μέλη της οικογένειάς του έπαυσαν να διάγουν πραγματικό συζυγικό ή οικογενειακό βίο.
γ. Διαπιστωθεί ότι η οικογενειακή σχέση, ιδίως ο γάμος, το σύμφωνο συμβίωσης, η υιοθεσία ή η αναγνώριση τέκνων έχει συναφθεί με κύριο σκοπό την καταστρατήγηση του παρόντος, προκειμένου να αποκτηθεί το δελτίο διαμονής.
Η οικογενειακή σχέση θεωρείται ότι έχει συναφθεί για τον σκοπό αυτόν, ιδίως όταν δεν υπάρχει συμβίωση των μελών της οικογένειας ή δεν υφίσταται δυνατότητα επικοινωνίας τους ή όταν ο ένας σύζυγος ή συμβίος αγνοεί στοιχεία της ταυτότητας του ετέρου συζύγου ή συμβίου.
14. Εφόσον αίτημα χορήγησης ή ανανέωσης άδειας διαμονής απορρίπτεται, ή χορηγηθείσα άδεια διαμονής ανακαλείται, οι αρμόδιες κατά περίπτωση υπηρεσίες εκδίδουν απόφαση επιστροφής σύμφωνα με τα άρθρα 16 έως 41 του ν. 3907/2011 (Α’ 7).
«Άρθρο 93Α
Μόνιμη διαμονή μελών οικογένειας Έλληνα πολίτη
1. Τα μέλη οικογένειας Έλληνα τα οποία διαμένουν νομίμως στην Ελλάδα μαζί του για συνεχές χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών, έχουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής στη χώρα. Το δικαίωμα αυτό δεν υπόκειται στους όρους που προβλέπονται στις παρ. 3 και 4 του άρθρου 93. Διακοπή της διαμονής, η οποία δεν υπερβαίνει τα δύο (2) συνεχόμενα έτη από τη λήξη του Δελτίου Διαμονής, δεν θίγει το δικαίωμα απόκτησης Δελτίου Μόνιμης Διαμονής.
2. Το μέλος της οικογένειας Έλληνα που επιθυμεί τη χορήγηση Δελτίου Μόνιμης Διαμονής τύπου «Μ.3» του άρθρου 161, οφείλει να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης, εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία εισόδου του στη χώρα ή έως δύο (2) μήνες πριν από τη λήξη της ισχύος του Δελτίου Διαμονής του. Σε περίπτωση μη υποβολής της αίτησης εντός ενός (1) έτους από την ημερομηνία λήξης του Δελτίου Διαμονής, επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο ύψους πενήντα (50) ευρώ. Η αίτηση συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά της κοινής απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 176.
3. Το Δελτίο Μόνιμης Διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, με την επιφύλαξη λόγων δημόσιας τάξης και ασφάλειας, και ανανεώνεται αυτοδικαίως κάθε δέκα (10) χρόνια. Κάθε μέτρο που λαμβάνεται για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας πρέπει να είναι σύμφωνο με την αρχή της αναλογικότητας και να θεμελιώνεται αποκλειστικά στην προσωπική συμπεριφορά του προσώπου που αφορά. Προηγούμενες ποινικές καταδίκες δεν αποτελούν αυτοτελώς λόγους για τη λήψη τέτοιων μέτρων. Η προσωπική συμπεριφορά του προσώπου που αφορά το μέτρο πρέπει να συνιστά πραγματική, ενεστώσα και αρκούντως σοβαρή απειλή, που στρέφεται κατά θεμελιώδους συμφέροντος της κοινωνίας. Αιτιολογίες που δεν συνδέονται με τα στοιχεία της υπόθεσης ή στηρίζονται σε εκτιμήσεις γενικής πρόληψης δεν γίνονται αποδεκτές. Το Δελτίο Διαμονής χορηγείται με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων που αφορούν την έκδοση των αδειών διαμονής υπό τη μορφή του αυτοτελούς εγγράφου, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 4018/2011 (Α’ 215).
4. Μετά την απόκτηση Δελτίου Μόνιμης Διαμονής η απώλεια του δικαιώματος επέρχεται μόνο σε περίπτωση απουσίας του ενδιαφερόμενου από την Ελλάδα, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα δύο (2) συναπτά έτη.»
*** Το άρθρο 93Α προστέθηκε με το άρθρο 28 Ν.5275/2026, ΦΕΚ Α` 17/06.02.2026.